Kadın sıhhati: PİD

07.06.2021
13
Kadın sıhhati: PİD

.jpg

Pelvik inflamatuar hastalık PİD, fallop tüpleri ve yumurtalıklar overler gibi üst faize uzuvlarının enfeksiyonları için kullanılan geniş bir belirlemedir. Bu hastalık ciddi ve yaygındır. Her sene milyonlarca kadında tespit etilen bu hastalık en sık gençlerde oluşmaktadır.

PİD, galibiyetli bir biçimde rehabilitasyon edilmekle birlikte kalıcı ve uzun yarıyıl meselelere de neden olabilmektedir. Kendilerini bu enfeksiyondan gözetmeyi bilen kadınlar hasta olma ihtimallerini azaltmaktadır.

Ayrıca doğru rehabilitasyon edilemezse infertilite kısırlık tehlikeyi çoğalır.

31685.jpg

PİD nedenleri

PİD, muhtelif mikroorganizmalar tarafından oluşturulabilir. En çok cinsel geçişli hastalıklardan kaynaklanır. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların CYH en sık sebebi gonore ve klamidya isimli iki bakteridir. Rehabilitasyon edilmediği zaman bu bakteriler cinsel geçişli hastalığa CYH ve dolayısı ile PİD’e neden olurlar.

PİD, bakteri vagina ve serviksten yukarıya ilerlediğinde görülür. Daha sonrasında da bakteri uterus, fallop tüpleri ve overlere doğru yol alır. Hastalık günler ya da haftalar içinde ilerler.

30385.jpg

Tehlikeler

Amerika’da, PİD büyüyen kadınların dörtte biri sağlık kurumuna yatırılmaktadır. Bunlardan kimileri ise operasyon gerektirmektedir.

PİD, uzun yarıyılda ciddi meselelere neden olmaktadır. Misalin infertilite istendiği halde çocuk sahibi olamama, dış hamilelik ve uzun süreli pelvik ağrı.

22689.jpg

PİD, kadınların beşte birinde infertiliteye neden olmaktadır. Bir kadın ne kadar sıklıkta ve şiddette PİD geçirirse infertilite tehlikeyi o kadar çoğalır. PİD, fallop tüplerinin iç dokusunda zarar oluşturur ve bu zarar da tüpleri bloke ederek infertiliteye neden olur. Zararlı tüp yumurtanın rahim uterus içine erişmesini yasaklayarak dış hamileliğe neden olabilir.

Amerika’da her sene PİD ile ilişkili olarak çok rakamda dış hamilelik olgusu görülmektedir. Dış hamilelik sıklıkla zararlı tübün olduğu tarafta uterus dışında görülmektedir. Döllenmiş yumurta tüp içinde gelişmeye devam ederek tübün yırtılmasına ve karın içine kanamasına neden olabilir. Bu ciddi tablo için cerrahi müdahale gerekebilir.

11248.jpg

Kimler tehlike altında?

PİD, en sık genç kadınlarda görülür, ama yeniden de cinsel olarak etkin olunan rastgele bir yaşta görülebilir. PİD tehlike etkenleri şunlardır:

– Gonore bel soğukluğu ve klamidya ile oluşmuş cinsel geçişli hastalığı olan kadınlar
– Birden fazla partneri olan kadınlar partner ne kadar fazla ise tehlike o kadar çoğalır
– Partnerlerinin de başka partneri olan kadınlar
– Geçmişte PİD geçirmiş olan kadınlar
– Sıkça vajinal devireme yapan cinsel etkin kadınlar

4016.jpg

Belirtileri

PİD, şiddetli veya hafif bulgular oluşturabilir. Bazen de hiç bulgu vermeyedebilir. Fakat PİD her biçimde kadın faize uzuvlarında ciddi zararlar oluşturabilir.

Şayet şu bulgulardan rastgele biri varsa hekiminizi kesinlikle görünün;
– Anormal vajinal akıntı
– Karnın alt kısımlarında ağrı
–  Karnın sağ üst kısmında ağrı
– Anormal adet kanaması
– Ateş ve halsizlik
– Ağrılı idrar yapma
– Bulantı ve kusma
– Ağrılı cinsel ilişki

30386.jpg

Tanı

PİD güç teşhis edilir. Bunun sebeplerinden biri etkilenen uzuvların güç tetkik edilmesi, değişiği ise bulguların öbür bir çok hastalıkla apendisit veya dış hamilelik gibi eşlik göstermesidir.

Hekiminiz sizin cinsel alışkanlıklarınızı, doğum hakimiyet yönteminizi ve bulgularınızı da kapsayacak biçimde hikayenizi alacaktır. Pelvik tetkikinizi de yaparak faize uzuvlarınızda duyarlılık olup olmadığına bakmalıdır.

Rahim ağzından misal alarak gonore ve klamidya enfeksiyonu incelenebilir. Kan testleri de yapılabilir.

19795.jpg

Şayet daha fazla bilgi gerekirse hekiminiz daha başka testler de yapacaktır. Bu testler;

Ultrasonografi
Bu taşıtla karın üzerinden yada vajinal yoldan ses dalgaları kullanılarak TV ekranından izleniyor gibi fotoğraflar oluşturulabilir. Tüplerde akışkan yada çıban olup olmadığına bakılabilir.

Rahim içi örnekleme
Rahim içinden minik bir parça alınıp, mikroskop altında incelenebilir.

Laparoskopi
Ucunda ışık bulunan ince bir tüple göbekten veya hemen altından minik bir kesi ile girilerek, pelvik uzuvlar görülebilir ve gerekirse misal alınabilir.

13274.jpg

Rehabilitasyon

PİD, rehabilitasyon edilebilir. Erken rehabilitasyon ehemmiyetlidir ve infertilite gibi problemleri önleyebilir. Buna karşın, enfeksiyon rehabilitasyon edilse dahi uzun yarıyıl problemler devam edebilir.

PİD, öncelikle antibiyotiklerle rehabilitasyon edilir. Çoğu olguda antibiyotikler tek başına enfeksiyonu yok edebilir. PİD genellikle birden fazla bakteri ile oluşturulmakta ve tek bir antibiyotik tüm bakteriler için yeterli olmamaktadır. Bu sebeple birden fazla antibiyotik reçete edilmektedir. Antibiyotikler ağızdan verilebileceği biçiminde de olabilir.

Bazen bulgular enfeksiyon bütün rehabilitasyon edilmeden kaybolabilir. Semptomlar kaybolsa dahi size reçete edilen ilaçların tümünü almalısınız. Bazı vaziyetlerde ilaçlar enfeksiyonun kaybolduğundan bütün olarak emin olmak için 14 güne tamamlanmalıdır.

20226.jpg

Tedaviye başladıktan iki-üç gün sonra hekiminiz sizi tekerrür gözden geçirecektir. Şayet gidişatınızda iyileşme yoksa sağlık kurumuna yatırılarak rehabilitasyon edilmeniz gerekebilir. Alttaki vaziyetlerde de sağlık kurumunda rehabilitasyon gerekir;

Ayırıcı tanı yapılamıyorsa apandisit, dış hamilelik, yumurtalık kitleleri vb
– Hamilelik mevcutsa
– Antibiyotik rehabilitasyonunun damardan verilmesi gerekiyorsa
– Şiddetli enfeksiyon varlığında, bulantı-kusma veya yüksek ateş varsa
– Çıban varsa

Ayrıca partner rehabilitasyonu da yapılmalıdır. PİD li hastaların partnerlerinde gonore ve klamidyal enfeksiyonu olabilir.Bu şahıslarda da bulgu olmadan enfeksiyon olabilir. Tekerrür PİD tehlikesini eksiltmek için partner de kesinlikle hakimiyet ve gerekirse rehabilitasyon edilmelidir.

18202.jpg

Korunma

Her cinsel ilişkide kondom kullanın. Doğru kullanıldığı zaman kondom cinsel yolla geçen hastalıklardan gözetici olacaktır. Şayet başka doğum hakimiyet usulleri kullanıyorsanız, bu hastalıklardan korunmak için ayrıca kondom da kullanın.

14831.jpg
YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.