Kardeş çatışmalarının sebepleri

11.10.2021
12
Kardeş çatışmalarının sebepleri

Anadolu Sağlık Merkezi’nden Uzman Psikolog Selin Karabulut ile Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Zafer Atasoy, 10 Ekim Dünya Ruh Sıhhati Günü’nde kardeş çatışmalarının sebeplerini ve en aza indirmenin yollarını ebeveynlerle paylaşıyor.

Ehemmiyetsiz gibi görünen ancak ileride negatif tesirler yaşatabilecek kardeşler arasındaki çatışmaların en temel sebebi kuşkusuz ki, kıskançlık duygusudur. Özellikle aileye yeni katılan fert mevzubahisi olduğunda, senelerdir konutta karar süren çocuk için, konuta gelen bu yeni davetliyi kabul etmek oldukça güç olabiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Uzman Psikolog Selin Karabulut, “Çocuklara denk davranmaktan ziyade, adaletli davranmak daha doğru bir yaklaşımdır. Unutulmamalıdır ki, her çocuğun lüzumu birbirinden değişiktir” diyerek ebeveynleri uyarırken; Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Zafer Atasoy “Kıskançlık, bir anlamda bireyi motive eden ve yükselten bir duygudur. İlkel olmayan, terbiye edilmiş ve hakimiyet altına alınan kıskançlık duygusu, kardeşler arasında pozitif tesirler yaratabilir” diyor.

Kardeşler arası çatışmanın temel sebebi kıskançlık

Kardeşler arası kıskançlığın ve çatışmanın cinsiyete göre değişiklik gösterdiğinin söylenemeyeceğini ancak muayenehane gözlemlere göre, farklı türdeki kardeşlerin daha az çatıştığının gözlemlendiğini belirten Dr. Zafer Atasoy, “İki kız kardeşi düşündüğümüzde, hayata dair alakaları, giyimleri ve stilleri aynı olacaktır. Dolayısıyla aynı anda, aynı şeye lüzum dinlemelerinden ve tek bir anne-babanın onlarla ilgileniyor olmasından kaynaklı olarak kıskançlık daha çok görülebilir. Erkek kardeşler arasında ise daha anlık meseleler benim harçlığımı aldın, o futbol topu benimdi gibi olduğundan kızlara kıyasla daha az müzakere mevzuları vardır” diyor. Atasoy, kardeş çatışmalarının temel kaynağının da kıskançlık duygusu olduğunu dile getiriyor.

Kardeşinin dünyaya gelmesi için çocuktan fikir almayın

Dünyaya yeni bir çocuk getirme kararının anne ve babanın beraber vermesi gerektiğini belirten Uzman Psikolog Selin Karabulut, “Böyle bir vaziyette çocuğun veya çocukların fikrini almak doğru bir yaklaşım değildir. İdeal olanı, hamileliğin tehlikeli yarıyılı olan üç ayın sonrasında bunu çocukla paylaşmak ve bu süreci ona anlatmaktır. Misalin, ‘Öğreniyor musun, o şimdi karnımda küçücük. Sen de öyleydin…’ gibi tümcelerle çocuğunuza bu süreci anlatabilirsiniz” diyor. Kardeşi olduğunda çocuğunuzun tutumlarında gerileme ve kızgın tavırlar varsa, kardeşini çok dövüyorsa, mesele konutta çözülebilecek vaziyette değilse, bir uzmandan destek almak gerektiğine dikkat toplayan Karabulut, kıskançlığın sebebini kavradıktan sonra çatışma meselesinin çözülebileceğini ancak kıskançlık duygusunun yok olmayacağını da söylüyor.

Kardeş çatışmalarını önlemek için ebeveynlere 14 öneri

1-“Sen abisin/ablasın” diyerek çocuğunuza mesullük yüklemeyin. Bu, büyüklüğünü ve eforunu minik kardeşin üzerinde kullanarak baskı yaratmasına neden olabilir.

2-“Sen ufaksın, ağabeyini dinle” gibi laflar, minik çocuğun büyüğü çekememesine neden olabilir. Ancak bazı riskli gidişatlarda “O senin ağabeyin ve onu dinlemelisin” diyebilirsiniz.

3- Her zaman kardeşler arasında tek bir çocuğa yönelmeyin, balanslı davranın.

4- Aynı çocukla hep baba veya anne ilgilenmemeli. Misalin, çocuk babasının onunla ilgilenmesini istediği halde o hep kardeşiyle ilgileniyorsa bu da çatışmaya neden olur.

5- Çocuklarınıza “ikiniz de bizim çocuğumuzsunuz ve ikinizi de çok beğeniyoruz. Ama ikinizin farklı gereksinimleri olabilir” iletisini verin ve gerektiği zamanlarda bunu onlara açıklayın.

6- Minik olan çocuğunuzun bakım sürecine büyük olan çocuğunuzu dahil edin. Misalin; bebeğinizi bezlerken değişik çocuğunuz çekemiyorsa, onu da çağırıp dayanak isteyin.

7- Çocuklar arasındaki çatışmayı veya bir müzakereyi önlerken önderlik edin ancak karışmayın. Misalin; bir oyuncak tartışması olduğunda, aralarında uyuşmaları mevzusunda önerilerde bulunun.

8- Başkalarının yanında çocuğunuzun kardeşini çekemediğini dile getirmeyin. Bu kere çocuğunuz, çekemediği zaman alaka sürüklediğini pekiştirir ve negatif tutumlarına devam eder.

9- Çocuklarınız ikiz ise onlara tercih hakkı tanıyın. Unutmayın ki, kişilik özellikleri, yaşadıkları tüm süreçler aynı olsa da istekleri farklı olabilir. Her ikisine de ayrı fert olarak yanaşın.

10- Çocuklarınızdan birinin manili veya hastalık gibi özel bir gidişatı olması, alakanızın o çocuğunuza yoğunlaşmasına neden olabilir. Fakat böyle bir vaziyette değişik çocuğunuzun arka tasarıda kalmasına izin vermeyin.

11- Çocuğunuza kardeşini çekemememesi için asla şu tümceleri söylemeyin: “Biz zati ondan hoşlanmıyoruz”, “Biz seni daha çok beğeniyoruz”, “Biz onu zati sonra yollayacağız.”

12- Çocuğunuzu, kardeşi çekememesin diye takdir etmemeniz mevzubahisi olmamalı. Çocuğunuzu takdir etme veya kutlama işini abartmadan, kardeşini de işin içine katarak yapabilirsiniz. Misalin, kutlamak için beraber fotoğraf yapabilirsiniz…

13- Çocuklarınıza denk davranmaya çalışırken adaletli olmayı unutmayın. Misalin; bugün Ayşe’nin doğum günü ise gelen armağanlar Ayşe’nin olmalı. Fakat kardeşi Ali’ye de doğum günü olduğunda gelen tüm armağanların onun olacağını anlatmalısınız…

14- Çocuklarınız arasında karşılaştırma yaparken, bir öbürünü gururlandırmayın. Misalin, kardeşlerden biri spor yapıyorsa değişik çocuğa, “Spor yapmak çok hoş bir şey. Bence sen de yapabilirsin…” biçiminde ifadeler kullanabilirsiniz.

YAZAR BİLGİSİ