Mektepte galibiyetin gizemi doğru beslenmekten geçiyor

19.11.2021
14
Mektepte galibiyetin gizemi doğru beslenmekten geçiyor

Solunum yolu hastalıkları, zatürre, orta kulak irini gibi en sık karşılaşılan çocuk hastalıkları tüm annelerin fobili düşü. Ancak bu hastalıklara davet çıkaran tek etmen yalnızca mikroplar değil. Sıhhatli ve kumpaslı beslenme şartlarından uzak yetişen çocuklar hastalıklara daha sarih hale gelebildiği gibi; mektep yaşamlarında, başta dikkat bozukluğu olmak üzere, bir hayli meseleyle karşılaşabiliyor.

İlk adım anne sütü

Kış mevsimi süresince çocuklarını hastalıklartan uzak yakalamak için yoğun bir mesai harcayan anneler için risk, baharın gelmesi ile sona ermiş değil ne yazık ki. Zira sanıldığı gibi çocukların sık hasta olmasının tek sebebi mevsimsel şartlar değil. Beslenmeden tutun da hijyene kadar; çocukların bağışıklık sistemini etkileyen bir hayli unsur var. Özellikle solunum yoluna bağlı hastalıklar, çocuklarınızın kış aylarında yatağa düşmelerinin başlıca sebebi olarak sayılabilir. Şayet siz de çocuğunuzu sıhhatli bir bünyeye kavuşturmak istiyorsanız, bebeklik yarıyılında kumpaslı anne sütü almasını sağlayarak ilk adımı atmalısınız. İlerleyen yaşlarda da sıhhatli bir beslenme alışkanlığı kazandırdığınız çocuğunuz, kolay tedbirlerle yaşamı süresince sıhhatli bir bünyeye sahip olabilir. Üstelik doğru ve kumpaslı beslenen çocuklar sıhhatli olduğu kadar, mektep yaşamlarında da zaferli olabilir. Medical Park Göztepe Sağlık Kurumu Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. İpek Akman, bebeklikten çocukluk aşamasına kadar sıhhatli ve eğitim hayatında zaferli kuşaklar yetiştirmek için alınması gereken ihtiyatları şu biçimde sıralıyor:

çocuk beslenme

Kumpaslı spor kronik hastalık tehlikesini eksiltiyor

Yapılan çalışmalarda noksan ve balanssız beslenen çocukların dikkat vakitlerinin kısaldığı, idrak etmelerinin eksildiği, bilmede güçlük sürükledikleri ve tutum bozuklukları olduğu, mektepte devamsızlık vakitlerinin uzadığı ve mektep zaferlerinin düşük olduğu ortaya konulmuştur. Çocukların daha sıhhatli, üretken ve zaferli olmalarında sıhhatli beslenmeleri kadar hareketli bir yaşam sürmeleri de çok ehemmiyetlidir. Çocuğun bu yarıyılda kumpaslı yaptığı spor faallikleri, sıhhatli bir fiziksel yapının büyümesini sağlarken ileriki yarıyılda sıhhatli beslenmeyle beraber bir hayli kronik hastalığın oluşma tehlikesini de eksiltmektedir. Sihrime ve büyüme çağındaki çocuğun beslenme alışkanlıkları ve hangi yiyeceklerle beslendiği çok ehemmiyetlidir. Zira büyüme yarıyılında zekâ gelişiminden tutun da boy, kilo gidişatına kadar her şey çocuğun beslenmesiyle doğrudan iletişimlidir.

Solunum yolu enfeksiyonları ilgisizliğe gelmez

Solunum yolları enfeksiyonları enfeksiyonun yerleştiği bölgeye göre üst ve alt solunum yolları enfeksiyonları olarak ikiye ayrılır. Üst solunum yolu enfeksiyonu ÜSYE dediğimizde; kulak, burun, boğaz bölgesi enfeksiyonları, alt solunum yolu enfeksiyonları dediğimizde ise bronşitler ve zatürre dediğimiz enfeksiyonlar amaçlanır. Tüm solunum yolu enfeksiyonları için ehemmiyetli olan; başlangıçta bireyin beden mukavemetini yüksek yakalamasıdır. Beden mukavemeti düştüğü zaman enfeksiyon ilerleyebilir, olaya ilave edilen bakteriler enfeksiyonu ağırlaştırabilir. Alt solunum yolları enfeksiyonlarında öksürük ve göğüste yanma hissi, balgam çıkarma, soluk darlığı gibi şikayetler görülebilir. Genel gidişat bozukluğu, fazla halsizlik ve ateş ehemmiyetli belirtilerdir. Misalin zatürrede genellikle üşüme ve titreme ile beraber yükselen ateş olabilir. Enfeksiyonu olan çocuğun uzman bir hekim tarafından değerlendirilmesi ve rehabilitasyonunun tasarlanması çok ehemmiyetlidir.

çocuk beslenme

Sigara dumanı orta kulak irinini tetikleyebilir

Çocukların yüzde 80’inden aşırısı 3 yaşına gelene kadar en az bir kere orta kulak irini geçirmektedir. Bunun sebebi, çocuklarda östaki tüpünün hem gelişimini bitirmemiş olması, hem de anatomik özellikleri sebebiyle mikropların genizden orta kulağa daha kolay geçebilmesidir. Bebeklere en az altı ay anne sütü verilmesinin orta kulak irini sıklığını eksilttiği söylenebilir. Çocukları, olası olduğunca kalabalık civarlarda bulundurmamak, üst solunum yolu enfeksiyonları ve dolaylı olarak da orta kulak irini büyüme tehlikesini eksiltebilir. Çocukları sigara dumanından gözetmek de sıklığı eksiltecek diğer bir etmendir.

Anne sütü ve narenciye bağışıklığı kuvvetlendiriyor

Sihrime ve büyüme çağındaki çocuğun beslenme alışkanlıkları, hangi yiyeceklerle beslendiği çok ehemmiyetlidir. Zira büyüme yarıyılında zekâ gelişiminden tutun da boy, kilo gidişatına kadar her şey çocuğun beslenmesiyle doğrudan iletişimlidir. Beslenme bozuklukları, bağışıklık sistemini zayıflatarak sık sık enfeksiyonlara yol açabilir. Özellikle 1 yaşına kadar anne sütü ile beslenmiş bebekler sütteki gözetici hücreler ve antikorlar sayesinde daha az enfeksiyon geçirirler. Daha ileriki yaşlarda tüm gıda gruplarını balanslı oranlarda kapsayan, yaşa uygun beslenme programı bünyeyi güçlü meblağ. Sıhhatli beslenen bireyin aralıksız vitamin alması lüzumlu değildir. Bilimsel açıdan vitaminlerin solunum yolları enfeksiyonlarına karşı gözetici bir özelliği olduğu gösterilmemiştir. Ancak bedende birtakım vitaminlerin beceriksiz olduğu tespit etilirse vitamin kullanılabilir. Vitaminleri natürel yiyeceklerden almak daha bereketlidir. Misalin narenciyenin bol tüketimi önerilir.

çocuk beslenme

Günde 2-3 kadeh süt harcamalılar

Çocuklar, her gün iki-üç kadeh süt veya süt mahsulü harcamalıdırlar. Harcanan süt günlük ve pastörize olmalıdır. Hiç süt içmeyen bir çocuk şayet yoğurt veya ayran harcıyorsa, süt tüketimi için zorlanmamalıdır. Çocukların gün içerisinde harcaması gereken et ölçüyü vasati 100 gram kadar olmalıdır. Bu gidişat çocuğun yaşına ve kilosuna göre değişebilir. Tavuk, balık ve kırmızı et; mutasyonlu olarak çocuğa hoşlandığı biçimde verilmelidir. Çocukların beslenmelerinde en lüzumlu olan gıda cinsi sebzelerdir. Hemen hemen tam vitaminler değişik sebze ve meyvelerde bulunur. Bu sebeple çocuğa sebze-meyve yedirirken olası olduğunca spektrum sağlanmalı, aynı zamanda kesinlikle mevsimine uygun sebze ve meyveler seçim edilmelidir. Başta ekmek olmak üzere diğer karbonhidrat kaynakları da çocukların beslenmesinde ehemmiyetli bir gıda grubudur. Yalnızca erişkinler değil çocuklar da beyaz ekmek yerine bütün hububatlı ekmekleri harcamalıdır.

Kuru baklagiller haftada 2-3 kere harcanmalı

Kuru baklagiller olarak adlandırılan kuru fasulye, nohut, mercimek; haftada iki-üç kere çocuklara kesinlikle verilmelidir. Çocukların bağırsaklarının düzgün çalışması için lifli yiyecekler oldukça ehemmiyet taşır. Çocukların akışkan lüzumlarını olası olduğu kadar sudan karşılamaları sağlanmalıdır. Çocukların beslenmesinde karşımıza çıkan en büyük meselelerden biri fast food besinler ve abur-cuburlardır. Bu cins besinleri konutta hazırlamak çok daha sıhhatli olur. Çikolata, bisküvi, gofret gibi atıştırmalıkların yerine de meyve, konutta yapılmış az yağlı kurabiye, kekler seçim edilmelidir.

Anaokuluna yeni başlayan çocuklar daha sık hasta olabilir

Çocuğun bulunduğu civarın kalabalık olması çocukların birbirlerine enfeksiyon bulaştırma olasılığını artırır. Anaokuluna yeni başlayan çocuk o yıl değişik mikroplarla tanışarak sık enfeksiyon geçirebilir. Solunum yolu enfeksiyonuna neden olan mikroplar hasta bireylerin bulunduğu civarda soluk yoluyla veya öpüşürken, el sıkışırken ortaya çıkan damlacık enfeksiyonu yoluyla alınır. Bu surattan el yıkamasına dikkat etmek solunum yolu enfeksiyonlarından korunmada ilk koruma usulü olarak kabul edilir. Ayrıca havalandırmasız veya sigara içilmiş kapalı civarlarda bulunma da enfeksiyonların yayılmasını kolaylaştırır.

YAZAR BİLGİSİ