Sigarayı vazgeçmemek için üretilen 5 mazeret

29.04.2022
45
Sigarayı vazgeçmemek için üretilen 5 mazeret

Günümüzde sigaranın hasarlı olduğu herkes tarafından kabul edilmesine karşın, Dünya Sağlık Örgütü’nün istatistiklerine göre her 3 erişkinden biri sigara kullanmaktadır.

Sigara içildikten 10-20 saniye sonra nikotin beyne erişip haz dinlenmesini sağlayan dopamin isimli bir madde salgılanmasına neden olur. Her sigara içildiğinde nikotin beyinde aynı yolu tetiklediğinden haz sezilmesini sağlar. Beden bir müddet sonra bu nikotin ölçüsüne alışır ve her seferinde aynı hazzı sezebilmek için daha çok sigara içilmesi gerekir. Sigara içimi sırasında içen birey bir yandan haz alırken öteki yandan da sigaranın hasar veren tesirleri ile sıhhatini kaybetmeye başlıyor.

Sigara içmeye başlamak için bireylerin değişik sebepleri olabildiğini, genellikle sigara kullanmaya başlamanın erken ergenlik yarıyıllarında asıllaştığını ve psikososyal etkenlerin ehemmiyetli rol oynadığını belirten Uzman Psikolog A. Dilek Yılmaz, negatif neticelerine rağmen saplantılı bir şekilde aralıksız sigarayı arama ve içme biçiminde kendini gösteren kronik bir tutum bozukluğu olan sigara bağımlılığı ile alakalı olarak şu yorumlarda bulundu.

Sigara içen ebeveynlerin çocuklarında içme oranı daha yüksek

Sigaraya başlayan gençler bu yolla bir yandan etrafına “sihrime” iletiyi verirken öteki yandan da karşı türe cinsel kimliğini ifade ettiği hissini yaşamaktadır. Sigara içmenin içen şahsa popülarite ve sürükleyicilik kazandırdığı görüşü de oldukça yaygındır. Anne babanın sigara içtiği konutlarda gelişen çocukların da sigara içme oranı oldukça yüksektir. Sigaranın kullanım sonrasında ortaya çıkan haz ve sevinç alma vb. neticeler sigaranın mükâfatlandırıcı tesirleri olarak pekiştirici tesir yapar. Pekiştiricilerin her zaman haz vermesi koşul değildir.

Birkaç haftada sigara isteği yok oluyor

Sigarayı kullanan birey vazgeçtiğinde yoksunluk bulguları yaşıyorsa o birey sigaraya fiziksel bağımlılık geliştirmiş demektir. Tütün içinde bulunan karbonmonoksit, nikotin, katran gibi hasarlı maddeler akciğerlerin natürel korunma sistemini bozarak bir yandan sigara içen bireyin sıklıkla akciğer enfeksiyonuna tutulmasına neden olurken öteki yandan da akciğer kanseri, KOAH Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları ve kalp damar hastalıklarında ehemmiyetli çoğalışa yol açmaktadır. Bu hastalıklar bireylerin yaşam niteliğini ciddi olarak bozmakta ve ölümcül neticeler doğurmaktadır.

Sigarayı vazgeçen bireyin psikolojik takviyeye lüzumu olabilir

Sigaranın hasarlı neticeleriyle karşılaşmak istemeyen içiciler ise sigarayı vazgeçmek için muhtelif yollar sınamaktadırlar. Bazı insanlar sigarayı kendi başına, öbürlerinin desteği veya ilaç kullanımı olmadan vazgeçebilirler. Fakat çoğu sigara kullanıcısı için, sigara bağımlılığı ile başa çıkmak güç olabilir. Sigarayı vazgeçmeyi takiben nikotin lüzumu birkaç haftada kaybolmaktadır. Fiziksel yoksunluk bulguları olmadan, saplantılı bir biçimde aralıksız sigarayı arama ve kullanma tavrı ise psikolojik bağımlılıktır. Psikolojik bağımlılık fiziksel bağımlılıktan daha ehemmiyetlidir. Sigarayı arama ve içmeye iten uyarıcılar özendirici ihtar; içki vb. tetikleyicidirler ve bireyin uyarılmışlık seviyesini artırırlar. Bu bulgular; şiddetli sigara içme isteği, anksiyete endişe, konsantrasyon eforluğu, sıkıntılılık, baş sızısı, sersemlik, sindirim sistemine ait kasvetler kabızlık, hiddet, kalp atım süratinde farklılıklar, uyku bozuklukları, iştah çoğalması ve kilo almadır. Bu sebeple vazgeçme sürecinde sigarayı vazgeçen şahsa psikolojik destek verilmesi bereketli olmaktadır. Sigarayı vazgeçen birey ile psikoterapistin işbirliği ehemmiyetlidir. Sigarayı vazgeçmek için değişik yollar vardır ilaç kullanımı, bantlar, psikoterapi, hipnoterapi. Sigarayı vazgeçmek isteyen bireyler kendilerine en uygun yolu seçerek vazgeçmeyi sınayabilirler.

YAZAR BİLGİSİ